چکیده

رهیافت تاریخی جدید های ، یکی از روش«تحلیل گفتمان» و کارآمد در مطالعه احادیث امامیه است.
که در این روش »بر پایه نظریه آوای متعارض باختین از طریق بافت ؛استوار است « شناسی اعتقادی
جامعه در گردد. زمانه پژوا ک احادیث و خوانش گفتمان رقیب، گفتمان نهفته در دل روایات وا کاوی می
در این پژوهه برآنیم تا بر پایه این الگوی روشی، احادیث حسن بن محبوب )149–224ق( در زمینه
آموزه مهدویت را گفتمان شناسی تحلیلی کنیم. وی از اصحاب امام کاظم، امام رضا و امام جواد؟مهع؟
بوده و یکی از اصحاب اجماع امامیه در عصر خویش به شمار آمده است. نتایج این پژوهش حاکی از آن
است که ابن محبوب احادیث مهدویت خود را در رویارویی با چهار گفتمان رقیبی بازتاب داده است که
این گفتمانها در صدد ترویج پندارههای ناصوابی درباره تبارشناسی موعود، تعیین مهدی؟جع؟، غیبت
قائم و قیام منجی، در بافت فکری و اعتقادی جامعه آن دوران بودند.
:واژگان کلیدی حسن بن محبوب، احادیث مهدویت، گفتمان حدیثی، تحلیل گفتمان، احادیث
امامیه.